Thế giới quanh ta đang thay đổi sâu sắc trước những bước tiến nhanh chóng của công nghệ và tốc độ chuyển đổi ngày càng cao trong các ngành. Với các CEO, câu hỏi mang tính quyết định không còn là liệu AI có làm thay đổi doanh nghiệp hay không, mà là các nhà lãnh đạo sẽ định hình sự chuyển đổi ấy như thế nào. AI đang trở thành một bước ngoặt mang tính thế hệ. Tuy nhiên, điều đáng nói nhất không nằm ở bản thân công nghệ, mà ở tương lai AI mở ra — một tương lai do con người định hình.
Những tổ chức thành công sẽ được dẫn dắt bởi con người và tiếp sức bởi AI. Để đạt được điều đó, các nhà lãnh đạo cần cân nhắc kỹ lưỡng: đâu là những khâu con người phải tiếp tục tham gia và đưa ra quyết định, đâu là công việc có thể giao cho hệ thống tự động, và trách nhiệm được phân định như thế nào khi con người và máy móc cùng làm việc.
Trước những yếu tố khó lường và bất định vốn có của AI, các nhà lãnh đạo cần xác lập định hướng, đưa ra những lựa chọn thấu đáo và có đạo đức, hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm và xây dựng niềm tin. Trong kỷ nguyên mới này, việc ra quyết định dựa trên các nguyên tắc đạo đức trở thành yếu tố then chốt, định hình cả cách AI được triển khai lẫn mức độ tin tưởng của con người khi đón nhận công nghệ.
Doanh nghiệp bứt phá và doanh nghiệp đứng ngoài quan sát cuộc chuyển đổi AI
Trong năm 2026, sự khác biệt giữa những doanh nghiệp bứt phá nhờ AI và những doanh nghiệp vẫn đứng ngoài quan sát đang ngày càng rõ nét. Nhóm quan sát tiếp tục xem AI là một thử nghiệm công nghệ. Nhóm bứt phá hiểu rằng AI là động lực để đổi mới toàn diện. Họ đang định hình lại cách thực hiện công việc, xây dựng mô hình vận hành lấy con người làm trung tâm và sử dụng AI để phát huy năng lực, sự sáng tạo và khả năng phán đoán của con người trên quy mô lớn.
Nhiều doanh nghiệp bắt đầu ghi nhận những lợi ích ban đầu từ AI, dù cách tiếp cận của họ khác nhau đáng kể về tham vọng và mức độ chấp nhận rủi ro. Theo Báo cáo Thực trạng AI trong doanh nghiệp năm 2026 của Deloitte, 34% doanh nghiệp được khảo sát đang bắt đầu sử dụng AI để chuyển đổi sâu rộng hoạt động kinh doanh, trong khi 30% đang thiết kế lại các quy trình trọng yếu xoay quanh AI. 37% còn lại chỉ ứng dụng AI ở mức bề mặt, với rất ít hoặc không có thay đổi trong các quy trình kinh doanh nền tảng.
Ngay cả khi đặt mục tiêu cao, những rào cản như chiến lược thiếu rõ ràng, các thử nghiệm rời rạc và sự thiếu đồng thuận trong đội ngũ lãnh đạo vẫn thường làm chậm quá trình chuyển từ thí điểm sang tạo tác động trên quy mô toàn doanh nghiệp. Báo cáo cho thấy, dù khả năng tiếp cận AI đang mở rộng, chưa đến 60% nhân viên được tiếp cận AI tại các doanh nghiệp khảo sát sử dụng công nghệ này trong công việc hằng ngày.
Trong quá trình chuyển đổi này, ba cơ hội quan trọng đang xuất hiện, tạo nên sự khác biệt giữa nhóm doanh nghiệp bứt phá và nhóm vẫn đứng ngoài quan sát.
Sự phát triển của lực lượng lao động số. Các tác nhân AI (AI agent) đang vượt khỏi vai trò chatbot mới lạ để trở thành một lực lượng lao động số thực thụ. Con người và các tác nhân AI giờ đây cùng làm việc; những công việc thực thi thường lệ không còn chỉ do con người đảm nhiệm. Sự thay đổi này mở ra cơ hội chủ động thiết kế lại vai trò, làm rõ trách nhiệm và xác định những khâu vẫn cần con người tham gia đánh giá, quyết định. Các doanh nghiệp bứt phá đang cân nhắc kỹ lưỡng cách thiết kế lại vai trò và xem lực lượng lao động số là phần mở rộng của đội ngũ nhân sự. Nhờ đó, họ gia tăng năng lực thực hiện và tốc độ xử lý, đồng thời giúp con người tập trung vào những công việc có giá trị cao hơn, đòi hỏi khả năng phán đoán, sáng tạo và ra quyết định.
Bài toán lựa chọn giữa cải tiến và đổi mới toàn diện. Các tổ chức đứng trước lựa chọn: tiếp tục tinh chỉnh mô hình kinh doanh hiện tại hay thực sự định hình lại mô hình để thích ứng với tương lai có AI. Dù việc tiết kiệm chi phí thông qua những cải tiến từng bước dễ thực hiện hơn, các tổ chức đang vươn lên dẫn đầu là những đơn vị tận dụng cơ hội để xem xét lại các quy trình cốt lõi và cách phân quyền ra quyết định. Họ coi AI là động lực tạo ra cách làm việc mới, thay vì chỉ bổ sung công nghệ vào những cấu trúc cũ.
Quản trị theo kịp tốc độ phát triển. Trong doanh nghiệp ứng dụng AI, quản trị cần tạo điều kiện mở rộng quy mô mà vẫn giữ vững niềm tin. Các nhà lãnh đạo cần cân bằng giữa việc thống nhất tiêu chuẩn ở cấp tổ chức và trao quyền triển khai cho các đơn vị, dùng quản trị để thúc đẩy đổi mới đồng thời duy trì sự giám sát có trách nhiệm. Quản trị không chỉ là tuân thủ. Nó còn bao gồm minh bạch chi phí, khả năng theo dõi hoạt động của mô hình để hỗ trợ quá trình học hỏi, cùng các vòng phản hồi giúp tổ chức ngày càng cải thiện. Trong bối cảnh này, niềm tin trở thành yếu tố chiến lược giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô và duy trì tiến bộ lâu dài.
Dẫn dắt thay đổi mạnh mẽ, lấy con người làm trọng tâm
Việc nắm bắt những cơ hội quan trọng này không phụ thuộc vào mô hình ngôn ngữ lớn mà doanh nghiệp sử dụng hay các tác nhân AI được xây dựng. Yếu tố quyết định nằm ở chiến lược, năng lực lãnh đạo, khả năng phán đoán và các nguyên tắc đạo đức. Các nhà lãnh đạo cần xác định rõ AI tạo ra giá trị khác biệt ở đâu và thay đổi công việc như thế nào, đồng thời đưa ra những lựa chọn có nguyên tắc và xây dựng niềm tin bằng hành động nhất quán. Trong doanh nghiệp ứng dụng AI, năng lực lãnh đạo và khả năng phán đoán trở thành những yếu tố thực sự tạo nên sự khác biệt.
Để khai mở giá trị đó, doanh nghiệp cần xem xét lại công việc từ nền tảng và đặt câu hỏi: công việc có thể được tổ chức như thế nào trong một thế giới có AI? Lịch sử cho thấy, khi những công nghệ mạnh mẽ trở nên phổ biến, lợi thế cạnh tranh dần chuyển từ bản thân công nghệ sang những năng lực riêng có của con người, bao gồm sự sáng tạo, lòng thấu cảm, khả năng phán đoán và năng lực hình dung những khả năng mới.
Chưa có một công thức sẵn có cho chặng đường phía trước, nhưng cơ hội đã rõ ràng. Những tổ chức vươn lên dẫn đầu sẽ được dẫn dắt bởi con người và tiếp sức bởi AI. Các nhà lãnh đạo cần định hình lại những nền tảng cốt lõi, xác lập định hướng đạo đức rõ ràng và xây dựng niềm tin trên quy mô toàn tổ chức. Bằng cách đổi mới cách thực hiện công việc, đầu tư vào con người và củng cố niềm tin, doanh nghiệp có thể chuyển tiềm năng của AI thành lợi thế bền vững. Sau cùng, yếu tố tạo nên khác biệt lớn nhất sẽ là con người.
Bài viết này được đăng lần đầu trên CEO Brief của The Wall Street Journal vào ngày 20 tháng 2 năm 2026. Bộ phận Tin tức của The Wall Street Journal không tham gia xây dựng nội dung này.
Bài viết thuộc chuỗi phỏng vấn liên tục với các lãnh đạo doanh nghiệp. Sự tham gia của các lãnh đạo trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức dựa trên hiểu biết của họ về chủ đề; các quan điểm được trình bày hoàn toàn là quan điểm cá nhân. Không nên xem hoặc diễn giải bài viết này là nhằm chào mời hoạt động kinh doanh cho bất kỳ công ty nào được đề cập. Deloitte cũng không cổ súy hay chứng thực các dịch vụ hoặc sản phẩm do những công ty này cung cấp.
Ấn phẩm này chỉ cung cấp thông tin chung. Thông qua ấn phẩm, Deloitte không cung cấp dịch vụ hay tư vấn chuyên môn về kế toán, kinh doanh, tài chính, đầu tư, pháp lý, thuế hoặc các lĩnh vực khác. Ấn phẩm này không thay thế cho các dịch vụ hoặc tư vấn chuyên môn đó, cũng không nên được sử dụng làm cơ sở cho bất kỳ quyết định hay hành động nào có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp của bạn. Trước khi đưa ra quyết định hoặc thực hiện hành động có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp, bạn nên tham khảo ý kiến của chuyên gia tư vấn có chuyên môn phù hợp.
Deloitte không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ tổn thất nào mà bất kỳ cá nhân nào phải gánh chịu do dựa vào ấn phẩm này.
Bản quyền © 2026 Deloitte Development LLC. Bảo lưu mọi quyền.
